Vreemde loempia

De Chinees krijgt hier een andere betekenis. Als je in Nederland zegt dat je naar ‘de Chinees’ gaat, verwacht iedereen minimaal dat je terug komt met nasi en een loempia. In Suriname ga je eigenlijk voor alles ‘even naar de Chinees’. Fietsbanden, wasmiddel, brood, kleding………Vrijwel alle winkels zijn in handen van Chinezen. Over het algemeen spreekt men geen Nederlands, maar je pakt wat je nodig hebt, rekent af en verlaat het pand met evenveel spullen als plastic tasjes.

Ik heb zo mijn favoriete Chinees. Als ik vanuit het ziekenhuis naar huis rijd, passeer ik de supermarkt met de weinig Chinese naam Chyco. Van oorsprong een goud- en zilversmid, maar nu een supermarkt. Uitbundig staat de hele familie elke dag te zwaaien als ik voorbij fiets. Aangezien de regenbuien vaak losbarsten als ik naar huis ga, schuil ik onderweg even bij ‘mijn’ Chinees. Compleet met fiets storm ik de winkel binnen en word warm onthaald. De oude man achter de kassa staat abrupt op en schuift de kassastoel in één beweging onder me door. Ik krijg een handdoek toegeworpen, mag een snoepje uit de trommel pakken en wordt uitgebreid ondervraagd over mijn werkdag.

Bij de Chinees verkopen ze alles wat in blikken, dozen of zakken is verpakt. Geen verse producten als groente en fruit. Daarvoor moet je naar een andere markt. Ik woon vlakbij zo’n markt, de Combé-markt. Het sleutelwoord om daar heelhuids met een berg boodschappen naar buiten te komen is ‘geduld’.

Het krioelt er vaak van de mensen met karren vol kip en rijst. Het is al een prestatie om de oude winkelwagens met halve wielen recht door de krappe gangen te rijden zonder mensen te verwonden of de producttorens omver te duwen.
De markt is ingedeeld in verschillende secties. Voor de meest uiteenlopende producten heb je een aparte sectie: zuivelproducten, inpakpapier, tandpasta, cosmetica, kruiden, snoep etc. Bij elke sectie moet je apart afrekenen en daar zakt de moed al in je schoenen.
Nadat je hebt aangewezen wat je precies wilt hebben, worden de producten uit de schappen gehaald en bij de kassa gelegd. Een volgend persoon noteert de producten op een bonnetje en geeft dit bonnetje aan degene die afrekent. Wisselgeld is vaak lastig. Het is me al eens gebeurd dat ze geen kleingeld hadden en ik als compensatie een hand met snoepjes kreeg. Als je eindelijk hebt betaald, wordt het hoofd van de kassa gezocht om het bonnetje te controleren. Het hoofd telt de spullen, vergelijkt dit met het bonnetje en zet er een handtekening op. Dan gaat dit ter goedkeuring naar het hoofd van het hoofd van de kassa. Deze bestudeert de handtekening, bekijkt de spullen nogmaals en zet er een handtekening bij. Dit is hét teken voor de inpakker om aan de slag te gaan. Zorgvuldig worden de spullen in zoveel mogelijk plastic zakken gepakt. Het bonnetje verplicht aan een van de tassen geniet met de meestal onvindbare nietmachine en dan mag je eindelijk de markt verlaten.

Duidelijk mag zijn dat ik vaak halverwege het proces mijn geduld al verlies en besluit toch maar weer ‘even naar de Chinees’ te rijden.

Lange secondes

Mijn eerste ritten op de ambulance zijn een feit. Ik ga mee om te assisteren en zit voorin op de koelbox of deel de bijrijderstoel met mijn collega. Nog altijd krijg ik kippenvel als we uitrukken. Je weet nooit wat je precies aan gaat treffen. Echt hard kun je niet crossen. De straten en het verkeer laten het niet toe hard te rijden. Allereerst zijn de wegen niet al te best, maar ook realiseert het overige verkeer zich pas laat dat het misschien aan de kant moet. (foto's uit de krant)

Elke seconde telt is nog niet helemaal ingeburgerd. Na een melding van de politie komt het naar mijn mening te langzaam op gang. Als 113 wordt gebeld, gaat de telefoon over op onze afdeling. Met verbazing bekijk ik het ritueel. De telefoon rinkelt, maar wordt zelden opgenomen. Meestal staart iedereen naar de telefoon totdat hij ophoudt met rinkelen. Nu is het wel vaak loos alarm, wat niet al te motiverend werkt, maar toch moet er worden opgenomen. Deze telefoon wordt ook dagelijks door de poetsvrouwen gebruikt om uitgebreid naar huis te bellen. Gelukkig is meestal de politie eerder ter plaatse en zij kunnen via de portofoon de melding de SEH binnen schreeuwen.
Als er eenmaal een melding is, moet eerst de bon worden geschreven, een chauffeur worden gezocht en wordt er uitgebreid gediscussieerd wie moet uitrijden. Vervolgens een fluorescerend hesje uit de kast pakken, lading handschoenen in de broekzak proppen en de ambulance in. Een paar minuten verder. Vervolgens stapt de chauffeur weer uit om toch even op de kaart te kijken waar hij moet zijn. En de klok tikt door.

Als je met de ambulance terug komt rijden, stop je voor de deur van de SEH, maar kunt dan niet naar binnen. We zijn afhankelijk van de patiënten in de wachtruimte om de schuifdeur voor ons open te maken. Snel moeten we iemand wenken die dan strompelend richting de sensor loopt zodat de deur opent. En weer een paar seconden verloren.

Op een van mijn eerste ritten heb ik meteen een ernstig ongeluk meegemaakt. Een vrouw was met haar auto te water geraakt. Toen we eindelijk aankwamen waren omstanders al bezig de vrouw op de kant te trekken. Haar man kwam aanrennen, identificeerde zijn vrouw en vroeg in paniek waar het kind was. Even later trok een takelwagen de auto uit de sloot en kwam het kind boven. Beiden verdronken. Eng en vreemd om hier bij te zijn. Omringd door de politie, nieuwsgierige omstanders en de pers stonden mijn collega en ik bij de lichamen. Wij zijn namelijk verantwoordelijk totdat de arts ter plaatse is om de dood officieel vast te stellen. Na anderhalf uur konden we eindelijk vertrekken en zwijgend, verdoofd door de indrukken, reden we met een lege ambulance terug naar het ziekenhuis. Onderweg kregen we een nieuwe melding. Een slachtoffer, een EH (Eerste Hulp) zoals dat heet, werd aangemeld. Een ongeluk met een bromfiets. We waren in de buurt, maar de chauffeur weigerde te gaan. Hij had namelijk honger. Ik wist niet wat ik hoorde, ging in discussie, maar hij weigerde pertinent. Hij is diabeet en het was tijd om te eten. Mijn collega leek het te accepteren alsof het de normaalste zaak van de wereld was, ik was met stomheid geslagen. Terug in het ziekenhuis werd de hoofdzuster laaiend toen ze ons zag binnen rijden zonder de EH. Gelukkig, maar daarmee was het niet opgelost, want het slachtoffer lag nog steeds op het hete asfalt te wachten.

Dit frustreert. Ik kan weinig begrip opbrengen voor deze mentaliteit. Soms lijkt het alsof een mensenleven hier minder waard is. Met een ongepaste langzame tred worden patiënten geholpen. Ook moet ik nog steeds wennen aan de regels en nog steeds vind ik ze even belachelijk. Toen ik pas snel een glas water ging halen voor een patiënt die bijna lag te stikken in zijn bed, werd ik snauwend teruggestuurd omdat ik een glas altijd op een dienblad moet vervoeren en niet los in mijn hand.
Met de artsen kan ik prima samenwerken en ze weten me nu ook wel te vinden. Terwijl de zusters achterover leunend op een stoel de een na de andere opdracht op me afvuren, loop ik de benen onder mijn kont vandaan. Ik vind het niet erg, want het werk is prachtig en ik leer alles wat er te leren valt, maar merk dat mijn lontje krimpt…..

Regendans

Inmiddels ben ik weer verhuisd, maak er een soort hobby van. Het adres blijft hetzelfde, maar ik woon nu in een andere kamer in het huis. Het is zo mogelijk nog schattiger….een houten optrekje met gele louvre-luiken. Uiteraard komt er wel extra fauna bij kijken, maar onder mijn gekoesterde klamboe ben ik veilig en val ik als een blok in slaap na de lange werkdagen. Mijn hangmat op het balkon voor mijn kamer….wat wil je nog meer.
Afgelopen maand mijn Salsa en Merengue passen mogen tonen aan de jury.........en ik ben geslaagd. Trots Hilke? Nu ben ik bezig met de vervolgcursus: Salsa voor semi-gevorderden. Compleet met lady styling. De locatie op de hete zolder is verplaatst naar een podium op de Surinamerivier. Ook dat is natuurlijk geweldig. En de sexy moves gaan als een trein uiteraard.

Vorige week was het weer eens feest in Paramaribo. Toch leuk dat hier zoveel verschillende volkeren wonen, want alles wordt uitbundig gevierd. Dit keer was het de beurt aan de Indianen. Gedurende de hele week veroverden de Indianen de Palmentuin in Paramaribo. Ze komen van ver uit het binnenland en hebben vaak geen geld om onderdak te betalen, dus hebben ze in de Palmentuin geslapen. Mooie mensen en overal muziek, dans en eetkraampjes met vlerk en bloedworst. Echt op z’n Surinaams.Voor de kinderen was de draaimolen in het park weer erg in trek. Echt een geweldig oude draaimolen met houten paardjes.

De Indianendans heb ik nog niet helemaal onder controle. Terwijl ik naar een optreden stond te kijken, zie ik ineens ene Desi B. naast me staan hossen in een Indianenpak. Hij kende de moves blijkbaar wel. Vond het frappant om hem ineens in het echt te zien. Heel onwerkelijk.

Kapmessen en koperdieven

De patiëntenpopulatie op de SEH is divers. De meest uiteenlopende gevallen worden binnengebracht of opgehaald door de ambulance.

Veel verkeersslachtoffers, die meestal tijdens het spitsuur binnenstromen door de veelvoud aan bromfietsers hier. Over het algemeen blijft het beperkt tot fracturen aan de benen en wat schaafwonden, maar natuurlijk ook de zwaardere gevallen. Erg genoeg zijn er vaak kinderen bij betrokken die in hun groen-wit geruite bloesjes op weg waren van of naar school.
Opvallend is dat er zoveel mensen met intoxicaties komen. Meestal zijn het Hindoestanen. Jonge meiden, maar ook mannen die pillen of giftige dranken innemen in een poging tot zelfdoding. Zo is er een favoriet onkruidbestrijdingsmiddel, Gramoxone, waarvoor zelfs een protocol ligt op de afdeling. De reden waarom men dit inneemt, ligt vrijwel altijd in de relatiesfeer….verlaten door vriend, ruzie met vrouw…..Tijdens bezoekuur wordt er boven het bed van de patiënt verder ruzie gemaakt. Niet echt bevorderlijk voor de hele toestand en dus moeten wij er dan voor zorgen dat het bezoek snel het pand verlaat.

Gedetineerden (uit het cellenhuis zoals ze het hier noemen) met allerlei klachten worden naar binnen geduwd door een aantal agenten. Bij opname worden ze aan het bed vastgemaakt met boeien en zit een wakende politieagent op een houten kruk ernaast. Ondanks deze maatregelen ontsnappen ze geregeld. Als de agent even in slaap sukkelt, spurt de dief weg en verdwijnt via het raampje in de badkamer.

Zwangere vrouwen die komen om te bevallen of omdat er een miskraam dreigt. Een eventuele foetus wordt in een nierbekken in de spoelkeuken gelegd. De eerste keer schrok ik behoorlijk toen ik onwetend een nierbekken optilde en daar een onvoldragen kind in zag liggen. Afgelopen dienst hadden we een foetus gevonden in de wasbak. Herkomst onbekend. Absurd verhaal. Placenta’s worden verzameld in een emmer en eenmaal per dag naar het mortuarium gebracht.

Verder uiteraard mensen die een CVA hebben gehad, hartklachten hebben, astma- of cara exacerbaties….Mensen die mishandeld zijn tijdens een gevecht op straat, maar ook uitzonderlijke gevallen: een vrouw die een aantal keren in haar heup was geschoten door haar man, een buschauffeur die door zijn collega in elkaar was getimmerd, een man die tijdens een roofoverval in zijn penis was geschoten, een oma van in de tachtig die door de nóg oudere buurvrouw met een kapmes op haar hoofd was geslagen, een meisje dat een aantal keren was gestoken en met het mes in haar nek de afdeling binnen werd gebracht.

Vreselijke brandwonden. Dat is altijd heel naar. Mensen schreeuwen het uit van de pijn. Zo hadden we onlangs een man die had geprobeerd koper te stelen van een hoogspanningskabel. Met zijn kettingzaag probeerde hij het uitstekende stuk af te zagen. Niet handig en schreeuwend werd hij even later binnen gebracht door de ambulance.

Tijdens een dienst kwam er een jongen met een slangenbeet. Per jaar worden er ongeveer 100 personen met een slangenbeet binnengebracht. Er schijnen er minimaal 3 keer zoveel te zijn, maar het meerendeel gaat naar traditionele genezers. Op mijn vraag waar ze anti-gif bewaren, werd gezegd dat men dat niet gebruikt, aangezien de meeste slangen niet dodelijk zijn. Je bent dus mooi het bokje als nét die dodelijke slang zijn tanden in je zet. De complicaties worden behandeld en daarna gaan ze naar de afdeling Chirurgie, want soms is een amputatie de enige oplossing. Het verbaast me, want er valt weinig te snijden als het gif door je lichaam raast.

Ontzettend afwisselend en spannend.......... en soms iets te spannend!

Natte voeten

Het regenseizoen loopt ten einde, maar het gebeurt regelmatig dat we op een eiland belanden. Ons huis blijft droog, maar het water op het erf staat tot boven de knie. Vanuit je hangmat zie je ineens enorme slakken, padden en wormen voorbij drijven. Hopelijk gaat onze Dengue-swamp geen hoogtij vieren, aangezien de muggen zich goed kunnen voortplanten in de verschillende poelen die ontstaan. Ook in het ziekenhuis blijft het niet droog tijdens een stortbui. Binnen een kwartier staat de afdeling blank. Uit alle putjes in de vloer komt rioolwater langzaam omhoog borrelen en uit de wasbakken spuit het water eruit. Vanuit de plafonds druppelt de regen naar binnen. Het stinkt vreselijk naar rotte eieren. Niets aan te doen en gewoon doorwerken...... alle spullen op de bedden en dan door het zwarte water waden. Het ziekenhuis kon ik na mijn dienst niet meer normaal verlaten, omdat het water zo hoog stond in de straten.
Door de enorme hoosbui komen veel beesten binnen schuilen. Nu lopen er sowieso al straathonden door de gangen van het ziekenhuis, maar als het regent komt alles binnen gekropen. Honden, katten en hagedissen lopen over de gangen, vogels schuilen in de kantine en vorige week stond er ineens een 2 meter lange leguaan voor me. Mooi beest, maar niet echt iets wat je verwacht bij de röntgen. Gezapig keek hij me aan, maar gelukkig maakte ik genoeg indruk waardoor hij besloot even aan de kant te gaan.

De standaard werkzaamheden heb ik nu wel onder de knie: het maken van ECG’s, inbrengen van maagsondes en catheters, vaccineren, inbrengen van infuusnaalden, bloedafname en uiteraard de artsen assisteren bij bevallingen, hechten en algemeen onderzoek. De steriliteit moet je soms wel loslaten. Voor de vorm worden nog wel eens steriele handschoenen aangetrokken, waarna gerust allerlei onsteriele dingen worden aangeraakt. Ook is het veel improviseren. Zo maak ik nu erg creatieve spalken. In het berghok zoek ik een kartonnen doos. Hieruit snij ik een reep van de gewenste lengte welke ik omwikkel met watten en verband. Dit is dan de spalk die bij de patiënt wordt geplaatst. Vaak is zoiets afdoende, maar vorige week kwam een man binnen lopen die was mishandeld met een kapmes. Zijn onderarm bungelde aan het vel van zijn elleboog....of een kartonnetje dan helpt?

Glimmende wasbakken

Een paar zware weken achter de rug. Veel ups en downs. Het ene moment vind ik het echt geweldig. Het werk op de SEH is namelijk interessant en zeer leerzaam. Er worden veel verschillende (meestal complexe) patiënten binnen gebracht en er zijn erg veel vaardigheden die hier mogen worden uitgevoerd door een verpleegkundige.
Het andere moment heb ik het helemaal gehad. De houding en oncollegialiteit van veel zusters trek ik soms slecht. Zonder begeleiding werk ik op de afdeling en moet het allemaal zelf maar uitzoeken. Als ik dan iets niet weet of kan vinden, wordt er heel hard gezucht en met de ogen gerold.
Er zijn ongeveer 10.000 regels, waarvan ik de meeste onlogisch en soms zelfs belachelijk vind. Naar mijn mening veel uiterlijke schijn waarbij de patiënt zelf wordt vergeten. Als de wasbakken maar glimmen zeg maar. Dat breekt me nog wel eens op. Onbewust overtreed ik ook alle regels bij elke stap die ik zet. En het constant worden gecorrigeerd vermoeit ontzettend en maakt je onzeker over eigen handelen. Afijn, degenen die hier hebben gewerkt, weten hoe het gaat.

Na een aanvaring met een poortarts vorige week was ik even uit het veld geslagen. Op kantoor van de hoofdzuster moest ik mijn verhaal komen doen. Aansluitend hierop werd de arts binnen geroepen en bij het verlaten van de ruimte kon ik nog nét horen hoe ze de toch al kleine arts nog een kopje kleiner maakte. Toch heeft het voor mij nog de hele week gesudderd en aan het einde van de week moest ik me weer bij de hoofdzuster melden. Ze keek me strak en serieus aan. Even zakte de moed in mijn schoenen, maar ze wilde me alleen vertellen dat ze in me geloofde.....De juiste stimulans voor een goed weekend en stiekem huppelend verliet ik het ziekenhuis om te gaan genieten van een welverdiende vrije dag!!


De afdeling bestaat uit 3 zalen en een aantal aparte kamers. Sommige patiënten liggen langere tijd op de afdeling wegens gebrek aan ruimte op de verpleegafdelingen. Erg vervelend aangezien er weinig echte bedden zijn. Dagenlang liggen ze op een brakke brancard of opgekruld op een kindermatras van 80 cm lang. Daarnaast zijn de liften van het ziekenhuis vrijwel elke dag buiten werking en kan er ook niemand worden vervoerd. Ik probeer zoveel mogelijk mee te werken en in de rustige uurtjes moet je compressen vouwen of de befaamde wattenbollen draaien.

Inmiddels heb ik de structuur van de dag door en doe ook ik mijn best om de wasbakken te laten glimmen, zij het met een grandioze Franse slag. Het is dé manier om te worden gezien als een hardwerkende goede zuster. Maar de patiënt staat voor mij nog altijd centraal en ik hoop dat ik dat niet ga verliezen.

Soms zie je ineens wel de samenwerking boven komen. Toen gisteren een zwaargewond verkeersslachtoffer werd binnengebracht, stond ik met grote ogen naar mijn collega’s te kijken terwijl ze met z'n allen op het bed doken om het leven van de patiënt te redden. Op zo'n moment kan ik me niet voorstellen dat ik daar misschien ook ooit sta. Dat motiveert, want ik wil het vak echt leren!

Iedereen bedankt voor de lieve woorden op mijn site, per post of per mail....het helpt!